СЛОБОДИ - ПРАВА

СЛОБОДИ - ПРАВА

Право на информирање, како право кое значи точна и благовремена информација, често се нарекува „Право на јавноста да знае“. Слободата на изразување на мисли како едно од основните човекови права, опфака право на слободен пристап до информациите, слобода на примање и ширење на информациите. Истовремено информацијата е предуслов за уживање на многу економски и социјални права, бидејки само информиран граганин може да донесува рационални , грагански и политички одлуки.

Универзална декларација за човековите права, член 19 „Секој има право на слободата на мислење и изразување;во тоа право спага правото на мислење без мешање и правото на барање, примање и давање информации и идеи низ било кој медиум без оглед на границите.“

Мегународен пакт за граѓански и политички права, член 19
„Секој има право на слобода во изразувањето ; тоа право подразбира слобода на барање, примање и ширење известување и идеи на сите врсти без оглед на границите било усмено, писмено, преку печат или во уметнички форми или со било кое друго средство по сопствен избор.“

Слободен пристап кон информациите воспоставува механизми кои на граганите им овозможуваат подобро да ги разберат активностите и политиката на владата и да ги контролираат оние кои со нив владеат, што доведува до зголемување на одговорноста, квалитетот на работата на државните институции и смалување на корупцијата. Право на слободен пристап на информациите е регулирано со бројни мегународни документии во последно време му се придава се поголем значај, посебно во областа на борбата против корупцијата.


Конвенција на Обединетите Нации против корупција, член 10:
„Имајки ја во предвид потребата на борбата против корупцијата, секоја држава членка, во склад со основните на чела на своето внатрешно законодавство, ке превзема мерки кои можат да бидат потребни да се зголеми, таму каде што одговара, транспарентноста на јавната управа, вклучителоно и нејзината организација, функционирање и процеси на одлучување.Тие мерки можат помегу останатото, да опфатат:

а) Усвојување на процедури или прописи со кои на јавноста и се овозможува, раму каде што тоа одговара, да добие информации за организирањето, функционирањето и процесите на донесување на одлуки на нејзинита јавна управа, па, со должно уважување на заштита на приватноста и личните податоци, за одлуките и законските акти кои се од интерес за јавноста.

б) Поедноставување на административните процедури, каде што постои можност(каде што одговара), како би се олеснил пристапот на јавноста кон органите надлежни за донесување одллуки.

в) Објавување на информации, што може да вклучува периодични извештаи за замките од корупција во јавната управа.“

Целта на ова потсетување е клучните механизми за контрола, за работата на државните органи-управа станат општи добра, нејзина јавна контрола, со што би се намалил просторот за дискрециони одлуки на поединци, додека само мал број на информации, во споредба со досегашната пракса да може да остане сокриен од очите на јавноста.